Ενότητα 1: Προσβασιμότητα των Μέσων,
Κεφάλαιο 5ο, υπηρεσίες προσβασιμότητας των Μέσων,
διάλεξη για τον ζωντανό υποτιτλισμό.
Είμαι η Άννα Ματαμάλα, από το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.
Αυτή η σύντομη διάλεξη, αφορά τον ζωντανό υποτιτλισμό,
τους υπότιτλους που δημιουργούνται και προβάλλονται ζωντανά.
Δεν αφορά περιπτώσεις όπου το σενάριο είναι διαθέσιμο.
Σε αυτήν την περίπτωση, οι υπότιτλοι ετοιμάζονται από πριν.
Έπειτα, προβάλλονται ζωντανά με τη χρήση συγκεκριμένου λογισμικού.
Οι ζωντανοί υπότιτλοι είναι συνήθως ενδογλωσσικοί.
Για παράδειγμα, από αγγλικά σε αγγλικά.
Σκοπός τους είναι να κάνουν το αρχικό υλικό προσβάσιμο
σε όσους δεν μπορούν να το ακούσουν σωστά.
Επιπλέον, η χρησιμότητα των ζωντανών υποτίτλων
έχει επεκταθεί πέρα από αυτές τις ομάδες.
Πρόσφατα, όμως, ο ζωντανός διαγλωσσικός υποτιτλισμός
έχει αρχίσει να εδραιώνεται.
Οι υποτιτλιστές πλέον εκπαιδεύονται στη δημιουργία υποτίτλων
από την αρχική γλώσσα σε κάποια άλλη.
Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει κάποιος να είναι και διερμηνέας και υποτιτλιστής.
Σας προσκαλώ να γνωρίσετε το πρόγραμμα ILSA,
Διαγλωσσικός Ζωντανός Υποτιτλισμός για Προσβασιμότητα.
Οι ζωντανοί υπότιτλοι δημιουργούνται μέσω διαφόρων συστημάτων.
Είτε με τη χρήση πληκτρολογίου, ή με λογισμικό αναγνώρισης ομιλίας.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι δημιουργίας υποτίτλων με τη χρήση πληκτρολογίου.
Μέσω του Stenotype, του Velotype ή πληκτρολογίου QWERTY.
Το Stenotype είναι ένα ειδικό πληκτρολόγιο που χρησιμοποιούν οι στενογράφοι.
Σίγουρα τα έχετε δει σε δικαστήρια.
Το Velotype είναι ένας τύπος πληκτρολογίου
που δημιουργήθηκε στην Ολλανδία, ειδικά για ζωντανό υποτιτλισμό.
Χάρη σ' αυτό, μπορεί κάποιος να φτιάξει συλλαβές ή λέξεις
πατώντας πολλά πλήκτρα ταυτόχρονα.
Μαθαίνεται πιο γρήγορα από την στενογραφία.
Το πρόγραμμα LTA επικεντρώνεται σε αυτόν τον τύπο πληκτρολογίου.
Μπορείτε να δείτε την ιστοσελίδα τους.
Πέρα από αυτά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ένα κανονικό πληκτρολόγιο.
Είτε ένα άτομο φροντίζει για όλα, ή δύο άτομα δουλεύουν μαζί,
ή πολλοί υποτιτλιστές που κάθονται και δουλεύουν ως ομάδα
υποτιτλίζοντας εναλλάξ.
Αυτό συμβαίνει στην καταλανική τηλεόραση.
Η επανεκφώνηση λόγου είναι άλλη μια τεχνική.
Ο εκφωνητής επαναλαμβάνει, αναδιατυπώνει ή μεταφράζει ό,τι ακούγεται
και ένα σύστημα αναγνώρισης ομιλίας το μετατρέπει σε γραπτό λόγο.
Δεν γίνεται να μιλάει φυσικά.
Πρέπει να προφέρει τις λέξεις με έναν συγκεκριμένο τρόπο
και να προσθέτει σημεία στίξης.
Δηλαδή, θα πει: "Έχω να ανακοινώσω κάτι πολύ σημαντικό, τελεία".
Τώρα πια, υπάρχουν και λογισμικά που απομαγνητοφωνούν και υποτιτλίζουν,
όπως το Web Captioner, το Live Caption, και το YouTube.
Θα ήταν ενδιαφέρον να δείτε την απόδοσή τους στη δική σας γλώσσα.
Η ποιότητα μπορεί να ποικίλλει, ανάλογα με τον ομιλητή,
την ποιότητα του ήχου, το περιεχόμενο και την γλώσσα.
Ο ζωντανός υποτιτλισμός έχει χρήση σε ζωντανά προγράμματα,
αλλά θα τον συναντήσετε και σε άλλες ζωντανές εκδηλώσεις, όπως σε συνέδρια.
Οι δημιουργοί των υποτίτλων βρίσκονται είτε στο σημείο της εκδήλωσης,
ή να κάνουν την δουλειά τους εξ αποστάσεως.
Έχω δει υποτιτλιστές στον Καναδά
να δουλεύουν για μια ζωντανή εκδήλωση στην Ελβετία.
Οι εγγεγραμμένοι υπότιτλοι συνήθως εμφανίζονται μεμονωμένα στην οθόνη.
Αποκαλούνται υπότιτλοι "block", "pop on" ή "pop up".
Εμφανίζονται και εξαφανίζονται από την οθόνη ως ολοκληρωμένοι υπότιτλοι.
Αυτό συνήθως δεν συμβαίνει με τους ζωντανούς υπότιτλους.
Συνήθως, εμφανίζονται και εξαφανίζονται συνεχόμενα, κυλούν στην οθόνη.
Μόλις ολοκληρώνεται η κάτω σειρά, η πάνω σειρά εξαφανίζεται.
Αυτοί οι υπότιτλοι μπορούν να είναι μέχρι και τρεις σειρές
και μπορούν να εμφανίζονται ανά γράμμα, λέξη ή σειρά.
Εναλλακτικά, εμφανίζονται συνεχόμενα και εξαφανίζονται μεμονωμένα.
Συνήθως, και ειδικά στην ζωντανή τηλεόραση,
αυτό που προβάλλεται δεν μοιάζει με υπότιτλο, αφού πρόκειται για προβολή
της απομαγνητοφώνησης στην οθόνη, είτε στο κοινό ή σε κάποια φορητή συσκευή.
Αυτά είναι λίγα στοιχεία για τον ζωντανό υποτιτλισμό,
αλλά υπάρχουν πολλά ακόμα.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία, το βιβλίο του Πάμπλο Ρομέρο
Subtitling through speech recognition: respeaking.
Η διάλεξη δημιουργήθηκε από την Άννα Ματαμάλα
από το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.
Μπορείτε να με βρείτε στο Anna.matamala@uab.cat.
Το πρόγραμμα EASIT χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
υπό το πρόγραμμα Στρατηγικής Συνεργασίας Erasmus+ για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση,
συμφωνία επιχορήγησης 2018-1-ES01-KA203-05275.
Η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την δημιουργία αυτής της έκδοσης
δεν αποτελεί αποδοχή των περιεχομένων της που απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων
και δεν φέρει ευθύνη για την όποια χρήση πληροφοριών που περιέχονται στο υλικό.
Το έργο παρέχεται με άδεια Creative Commons Αναφορά-Δημόσια Διανόμή 4.0.
Συνεργάτες του προγράμματος: Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης,
Πανεπιστήμιο της Τεργέστης, Πανεπιστήμιο του Βίγο,
Πανεπιστήμιο του Χίλντεσχαϊμ, SDI München, Dyslexiförbundet,
Κρατική Ραδιοτηλεόραση της Σλοβενίας και Zavod Risa.
Υποτιτλισμός: Φωτεινή Δαήφρων