(vrouw) Dit is een ADLAB PRO-video.
ADLAB PRO is een door de EU gefinancierd project.
Video is beschikbaar onder een creative commons-licentie.
(vrouw) Ik ben Nina Reviers van de Universiteit Antwerpen.
In deze ADLAB PRO-video praat ik over audiodescriptie-richtlijnen.
Dit is Eenheid 7 in Module 1, AD Algemene Inleiding.
In deze video ga ik in op de volgende vragen:
Welke soorten AD-richtlijnen bestaan er?
Waarom zijn AD-richtlijnen belangrijk?
Welke thema's beslaan AD-richtlijnen?
Wat zijn de verschillen tussen de richtlijnen?
Een richtlijn geeft de aanbevolen werkwijze aan
voor een product of dienst.
AD-richtlijnen in het bijzonder,
willen het creatieproces van een AD-product stroomlijnen
en geven advies voor AD-scripstrategieën
gebaseerd op praktijkervaring en onderzoek.
De verschillende soorten richtlijnen zijn afhankelijk van drie factoren.
Ten eerste, het land waar en waarvoor ze ontwikkeld zijn.
De meeste landen of regio's
hebben plaatselijke richtlijnen in de plaatselijke taal.
Ten tweede, de soort AD.
De meeste richtlijnen zijn voor films,
maar er bestaan richtlijnen voor theater-AD,
museums of webtoegankelijkheid.
Ten slotte kunnen het doel en de reikwijdte ook verschillen.
Sommige zijn ontwikkeld door omroepen of bedrijven
als stijlgids voor werknemers en freelancers.
Denk bijvoorbeeld aan Netflix.
Sommige zijn ontwikkeld door non-profits
zoals de Description Key
of samen met onderzoeksinstellingen, zoals de ADLAB-richtlijnen.
Maar waarom zijn richtlijnen belangrijk?
Richtlijnen bevorderen de kwaliteit.
Ze helpen studenten en professionals om beter te werken
en geven productiebedrijven
en gebruikersorganisaties middelen voor training en kwaliteitscontrole.
AD-richtlijnen zijn zelden bindend.
Maar soms zijn ze erkend door openbare
of wetgevende lichamen en verbonden aan wetten,
wat hun impact beduidend doet toenemen.
De meeste richtlijnen zijn gericht op AD-scripts
en beslaan de volgende thema's:
Wat te beschrijven. Hoe je informatie kiest en prioriteert.
Wanneer te beschrijven.
Audiodescriptie moet de ruimte goed benutten,
maar ook de atmosfeer van de film
laten doorschemeren. Hoe vind je het evenwicht?
Hoe beschrijf je taalkundig gezien:
Lexicon, syntaxis, tijdsvorm en samenhang.
Hoe beschrijf je wat betreft intonatie, snelheid en stemsoort.
Bovendien bespreken richtlijnen lastige kwesties zoals:
subjectiviteit, filmtechnieken,
kleurgebruik en beschrijving van etniciteit,
en wat te doen met geluiden en tekst op het scherm.
We nemen twee voorbeelden.
In 2014 heeft het door de EU gefinancierde project ADLAB
de eerste Europese richtlijnen voor AD gepubliceerd.
Ze wilden richtlijnen ontwikkelen
voor AD-scripts met een wetenschappelijke basis
die strategieën aanreikten,
hun effect in meerdere contexten beschreven,
en inzicht gaven in wanneer ze geschikt zijn.
De ADLAB-richtlijnen zijn online beschikbaar
op de projectwebsite adlabproject.eu.
Een andere veel gebruikte richtlijn, uit 2000, is van Ofcom
de Britse communicatieregulator.
Ze heten 'Guidance on Standards for Audio Description.'
Hoewel deze richtlijn ontwikkeld werd
voor AD in het VK, waren de Ofcom-richtlijnen,
en zijn dat nog steeds, een maatstaf voor Europa.
Terwijl de meeste richtlijnen, zoals onze voorbeelden,
dezelfde thema's beslaan, zijn er verschillen
in de algemene benadering, bijvoorbeeld prescriptief
of strategisch, of betreffende de strategieën
voor specifieke kwesties.
Eén lastige kwestie is bijvoorbeeld subjectiviteit.
De richtlijnen van de American Council for the Blind
raden aan om op objectieve wijze te beschrijven wat je ziet.
Over gebaren en bewegingen
zeggen ze 'de verleiding te weerstaan om te zeggen wat je denkt
dat ze betekenen, zoals een emotionele toestand.'
Ofcoms richtlijnen volgen een gelijksoortige benadering. Ik citeer:
'Enkele goed gekozen woorden kunnen een scène accentueren
maar ze mogen de mening van de beschrijver niet weergeven.'
De ADLAB-richtlijnen volgen een genuanceerdere aanpak
die erkent dat subjectievere strategieën soms juist goed zijn.
Ze zeggen: 'Er zijn meerdere strategieën voor het beschrijven
van een verhalend evenement, met gradaties van expliciteit.'
Dat houdt een keuze in
tussen objectief beschrijven wat je ziet
een strategie aan één kant van de schaal,
preciezer noemen wat gezien kan worden
ergens midden op de schaal,
of uitleggen wat het visuele element betekent
aan de andere kant van de schaal.
De ADLAB-richtlijnen geven het volgende voorbeeld:
'Een flashback' versus 'in 1930".
'Met wijd open ogen' versus 'ze staat versteld.'
Of een combinatie: 'Met wijd open ogen van ontsteltenis.'
Audiodescriptie is een innovatief veld dat blijft veranderen.
Daarom blijven richtlijnen en best practices zich ook ontwikkelen.
Dus een beschrijver moet op de hoogte blijven
van de nieuwste ontwikkelingen.
(vrouw) Deze presentatie is mogelijk gemaakt door ADLAB PRO.
Audiodescriptie: Laboratorium voor een nieuw professioneel profiel
gefinancierd door de EU, in het kader van het Erasmus+-programma.
Kernactiviteit 2 - Strategische partnerships.
Projectnummer: 2016-1-IT02
KA203-024311.
De informatie en meningen in deze presentatie
weerspiegelen niet noodzakelijk de officiële mening van de EU.
Noch de instellingen van de EU, noch hun vertegenwoordigers
zijn verantwoordelijk voor het gebruik van deze informatie.
Dit was een ADLAB PRO-video.
ADLAB PRO-partners zijn: Universiteit van Triëste,
Universitat Autònoma de Barcelona, Universiteit Antwerpen,
Adam Mickiewicz Universiteit, RTV Slovenija,
Utopian Voices, Sound Focus,
en Royal National Institute of Blind People.
ADLAB PRO is gefinancierd door de EU.
Video beschikbaar onder een creative commons-licentie.