(vrouw) Dit is een ADLAB PRO-video.
ADLAB PRO is een door de EU gefinancierd project.
Video beschikbaar onder een creative commons-licentie.
(vrouw) Ik ben Nina Reviers van de Universiteit Antwerpen.
In deze video praat ik over de wetgeving inzake audiodescriptie.
Dit is Eenheid 10 in Module 1, Algemene Inleiding.
De wetgeving is een complex en veelomvattend gebied.
Er zijn wetten op wereld-, Europees. nationaal en plaatselijk niveau.
Wetten op nationaal en plaatselijk niveau
kunnen per land of regio verschillen.
Wij concentreren ons op vier soorten wettelijke vereisten:
Wettelijke vereisten op internationaal niveau.
Wettelijke vereisten op Europees niveau.
Soorten wetgeving op plaatselijk niveau.
En wettelijke vereisten betreffende auteurschap en AD.
Het belangrijkste internationale document inzake toegankelijkheid
is het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap.
Dit VN-verdrag was het allereerste document
met een internationaal bereik dat afdingbare normen vastlegde
voor de rechten van mensen met handicaps,
en het diende als katalysator voor toegankelijkheidsdiensten
waaronder toegankelijke mediadiensten.
Op Europees niveau zijn er twee belangrijke documenten:
De Europese toegankelijkheidswet
en de richtlijn audiovisuele mediadiensten.
De Europese toegankelijkheidswet wil
de markt voor toegankelijke producten en diensten stimuleren
door barrières te verwijderen die door andere wetten ontstaan zijn.
De wet bestrijkt een grote reeks producten en diensten,
waaronder audiovisuele media.
De richtlijn audiovisuele media- diensten regelt de EU-coördinatie
van nationale wetgevingen inzake audiovisuele media.
De richtlijn bevat één artikel over toegankelijke diensten, die zegt:
'Lidstaten moeten mediadienstenleveranciers
onder hun jurisdictie hun diensten toegankelijk laten maken
voor mensen met visuele of gehoorbeperkingen.'
Deze richtlijn is dus een niet-afdwingbare overeenkomst
en landen mogen de aanbevelingen implementeren zoals ze zelf willen.
Nationale en plaatselijke wetten inzake toegankelijkheid en AD
variëren van land tot land.
Als je meer wilt weten over de wetgeving in jouw land
kijk dan op de website MAPAccess.org,
een site die gewijd is aan mediatoegankelijkheid
en een toegankelijkheidsmeter bevat
die de situatie in de verschillende landen aangeeft.
Daar zie je dat de internationale en Europese vereisten
op verschillende manieren toegepast worden
met verschillende maten van afdwingbaarheid.
We onderscheiden grofweg drie soorten maatregelen:
Wetten op landelijk en/of plaatselijk niveau
voor zowel openbare als particuliere omroepen.
Het eerste Europese land met een wet voor AD, was het VK
met de Broadcasting Act uit 1996.
Een tweede soort wetgeving is sectorgericht
zoals overeenkomsten met openbare omroepen, die je vaak in Europa ziet.
In Vlaanderen zijn AD en audio-ondertiteling opgenomen
in de beheersovereenkomst van de openbare omroep VRT sinds 2007.
Ten slotte zijn er maatregelen die AD stimuleren
op andere gebieden dan film en tv.
In Vlaanderen kan men financiering krijgen
via het Participatiedecreet om theater- of sportevenementen
toegankelijk te maken, ook voor mensen met visuele beperkingen.
Deze wetten leggen verschillende AD-volumes op.
Enkele bepalen quota, zoals het VK en Polen.
Andere, zoals Vlaanderen, bedingen dat AD verschaft moet worden.
Soms gelden regionale wetten, zodat bepaalde regio's
zich meer inspannen, zoals het Vlaamse deel van België
en de staat Beieren in Duitsland.
Ook hierdoor is het AD-landschap in Europa
nog heel verscheiden en het aanbod gefragmenteerd.
Ten slotte wil ik erop wijzen dat beschrijvers
de wetten betreffende auteurschap en auteursrecht moeten kennen.
Auteursrechtvereisten voor AD zijn vaag.
Maar je moet weten dat een AD-producent
toestemming moet krijgen voor een AD van de auteursrechteigenaar,
tenzij de AD in een niet-commerciële context verdeeld wordt.
De AD-producent draagt die toestemming over aan de beschrijver.
Beschrijvers hebben auteurschap
en producenten hebben toestemming nodig om je AD te gebruiken.
Ken de wettelijke vereisten in jouw land of regio
en neem die in je contracten en overeenkomsten op.
(vrouw) Deze presentatie is mogelijk gemaakt door ADLAB PRO.
Audiodescriptie: Laboratorium voor een nieuw professioneel profiel
gefinancierd door de EU in het kader van het Erasmus+-programma.
Kernactiviteit 2 - Strategische partners.
Projectnummer: 2016-1-IT02-
KA203-024311.
De informatie en meningen in deze presentatie
weerspiegelen niet noodzakelijk de officiële mening van de EU.
Noch de instellingen van de EU, noch hun vertegenwoordigers
zijn verantwoordelijk voor het gebruik van deze informatie.
Dit was een ADLAB PRO-video.
ADLAB PRO-partners zijn: Universiteit van Triëste,
Universitat Autònoma de Barcelona,
Universiteit Antwerpen, Adam Mickiewicz Universiteit,
RTV Slovenija, Utopian Voices, Sound Focus,
en Royal National Institute of Blind People.
ADLAB PRO is gefinancierd door de EU.
Video beschikbaar onder een creative commons-licentie.