Criminalització, polítiques d'integració i etnicitat en context penitenciari : una anàlisi qualitativa sobre les experiències i oportunitats de reinserció social dels interns immigrants
Dueñas Ureña, Thais
Parella Rubio, Sònia tut. (Universitat Autònoma de Barcelona. Departament de Sociologia)
Universitat Autònoma de Barcelona. Facultat de Ciències Polítiques i de Sociologia

Títol variant: Criminalization, integration policies, and ethnicity in penitentiary contexts : a qualitative analysis of the experiences and social reintegration opportunities of immigrant inmates
Títol variant: Criminalización, políticas de integración y etnicidad en contexto penitenciario : un análisis cualitativo sobre las experiencias y oportunidades de reinserción social de los internos inmigrantes
Data: 2025
Resum: Aquest treball analitza la sobrerepresentació d'immigrants al Centre Penitenciari de Quatre Camins i la incidència que tenen la criminalització, les polítiques d'integració i l'origen ètnic en les oportunitats de reinserció social. S'ha adoptat una perspectiva qualitativa basada en quatre entrevistes semiestructurades (dos interns immigrants i dues educadores socials) i en trenta hores d'observació participant com a voluntària al mòdul DAE. El material empíric s'ha sotmès a una anàlisi temàtica que ha generat catorze codis principals agrupats en tres macro-categories: criminalització-etiquetatge, barreres d'integració penitenciària i impacte de l'etnicitat. Els resultats confirmen que l'origen migratori actua com a factor de vulnerabilitat addicional: es detecten biaixos institucionals que vinculen determinades nacionalitats amb la perillositat, dificultats idiomàtiques que limiten l'accés a tallers i serveis psicosocials, i una manca d'itineraris de sortida que provoca incertesa i risc de reincidència. Si bé interns i professionals coincideixen a assenyalar la insuficiència de recursos, divergeixen en la vivència subjectiva: els interns perceben discriminació directa, mentre que les educadores atribueixen les disfuncions a deficiències estructurals. La recerca conclou que el sistema penitenciari, tal com està dissenyat, tendeix a reproduir desigualtats socials i racials en lloc de revertir-les. Es proposa incorporar mediadors culturals i lingüístics, adaptar els programes formatius a la diversitat cultural i establir itineraris individualitzats de reinserció amb seguiment postpenitenciari. Aquest estudi aporta evidència micro-sociològica per repensar les polítiques públiques i obre línies per a futures investigacions comparatives i longitudinals.
Resum: This dissertation explores the over-representation of immigrants at the Quatre Camins Prison (Catalonia) and investigates how criminalisation processes, integration policies and ethnic background shape their prospects for social reintegration. Employing a qualitative design, the study draws on four semi-structured interviews (two immigrant inmates and two social-education professionals) complemented by thirty hours of participant observation carried out as a volunteer in the DAE educational unit. The material was subjected to thematic analysis, generating fourteen core codes clustered into three macro-categories: criminalisation / labelling, integration barriers inside prison and the impact of ethnicity. Findings confirm that migrant status operates as an additional layer of vulnerability. Institutional biases link certain nationalities to dangerousness; language barriers restrict access to workshops and psychosocial services; and the absence of clear exit pathways creates uncertainty and heightens the risk of recidivism. Although inmates and professionals agree on the shortage of resources, their subjective perceptions diverge: inmates experience direct discrimination, whereas educators frame the shortcomings as structural deficiencies. The study concludes that the current prison system tends to reproduce, rather than alleviate, social and racial inequalities. It recommends the stable incorporation of cultural and linguistic mediators, culturally responsive training programmes and individualised re-entry plans with post-release follow-up. The research offers micro-sociological evidence to rethink public policy and suggests avenues for future comparative and longitudinal investigations. s'ha produit una excepcio.
Resum: Este trabajo analiza la sobrerrepresentación de personas inmigrantes en el Centro Penitenciario de Quatre Camins y la incidencia que tienen la criminalización, las políticas de integración y el origen étnico en las oportunidades de reinserción social. Se ha adoptado una perspectiva cualitativa basada en cuatro entrevistas semiestructuradas (dos internos inmigrantes y dos educadoras sociales) y en treinta horas de observación participante como voluntaria en el módulo DAE. El material empírico ha sido sometido a un análisis temático que ha generado catorce códigos principales agrupados en tres macro-categorías: criminalización-etiquetado, barreras de integración penitenciaria e impacto de la etnicidad. Los resultados confirman que el origen migratorio actúa como un factor de vulnerabilidad adicional: se detectan sesgos institucionales que asocian determinadas nacionalidades con la peligrosidad, dificultades idiomáticas que limitan el acceso a talleres y servicios psicosociales, y una falta de itinerarios de salida que provoca incertidumbre y riesgo de reincidencia. Si bien internos y profesionales coinciden en señalar la insuficiencia de recursos, divergen en la vivencia subjetiva: los internos perciben discriminación directa, mientras que las educadoras atribuyen las disfunciones a deficiencias estructurales. La investigación concluye que el sistema penitenciario, tal como está diseñado, tiende a reproducir desigualdades sociales y raciales en lugar de revertirlas. Se propone incorporar mediadores culturales y lingüísticos, adaptar los programas formativos a la diversidad cultural y establecer itinerarios individualizados de reinserción con seguimiento postpenitenciario. Este estudio aporta evidencia microsociológica para repensar las políticas públicas y abre líneas para futuras investigaciones comparativas y longitudinales.
Drets: Aquest document està subjecte a una llicència d'ús Creative Commons. Es permet la reproducció total o parcial, la distribució, i la comunicació pública de l'obra, sempre que no sigui amb finalitats comercials, i sempre que es reconegui l'autoria de l'obra original. No es permet la creació d'obres derivades. Creative Commons
Llengua: Català
Titulació: Sociologia [2500262]
Pla d'estudis: Grau en Sociologia [1361]
Document: Treball final de grau
Matèria: Immigració ; Presó ; Criminalització ; Etnicitat ; Reinserció ; Anàlisi qualitatiu ; Immigration ; Imprisonment ; Criminalisation ; Ethnicity ; Re-entry ; Qualitative analysis



66 p, 1.9 MB

El registre apareix a les col·leccions:
Documents de recerca > Treballs de Fi de Grau > Facultat de Ciències Polítiques i Sociologia. TFG

 Registre creat el 2026-01-09, darrera modificació el 2026-01-10



   Favorit i Compartir